ELAZIĞ MÜZELERİ VE ÖRENYERLERİ
Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
Elazığ'da ilk müze 30 Nisan 1965 tarihinde, Harput Bucağı'nda
bulunan Alacalı Mescit'te "Harput Müzesi" olarak kurulmuştur.
Sonraki yıllarda bu yapı, toplanan eserler için küçük geldiğinden,
İstasyon Caddesi'ndeki Elazığ Belediyesi'ne ait bir binaya
taşınmıştır. Daha sonra Keban ve Karakaya Baraj projeleri
çerçevesinde yapılan yüzey araştırmaları ve kazılarda bulanan
eserlerin teşhiri söz konusu olunca, bina yetersiz kalmıştır.
1971-1972 yıllarında Elazığ Devlet Mimarlık ve Mühendislik
Akademisi Kampüsü (şimdiki Fırat Üniversitesi Kampüsü)'nde
12.700 m² lik bir alan müze binası için tahsis edilmiş
ve müze deposu ile idari binaların yapılmasından sonra,
28 Temmuz 1982 yılında müze ziyarete açılmıştır.
Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, "Arkeolojik Eserler ve
Sikke Salonu, Halı Kilim ve Etnografya Salonu" olmak üzere
iki salondan ve çeşitli eserlerin saklandığı depo bölümlerinden
oluşmaktadır.
Arkeolojik Eserler ve Sikke Salonu'nda Keban ve Karakaya
Baraj Projeleri nedeniyle yapılan Tülin Tepe, Tepecik Örenyeri,
Değirmen Tepe, Haraba Höyüğü, Norşun Tepe, Aşvan, Sakyol
(Pulur), Ağın Kalaycık Höyüğü, Ağın Kalecik Höyüğü, Pağnik
Örenyeri, Han İbrahim Şah, Şemsiye Tepe, Yeniköy kazıları
ile, Karataş Kayaaltı Sığınağı, Küllünün İni, Aktaş ve Yıkılgan
yüzey araştırmalarında bulunmuş; Paleolitik, Neolotik, Kalkolitik,
Tunç (Protto Hurri-Hitit), Demir, Hellenistik, Roma, Bizans,
Selçuklu, Osmanlı dönemlerine ait çok sayıda ve çeşitli
eserler sergilenmektedir.
Halı-Kilim
ve Etnografik Eser Salonu'nda ise, bölgeye ait özgün el
ürünü halı ve kilimler ile yöreye ait kültürü tanıtıcı nitelikteki
etnografik malzemeler sergilenmektedir.
Müze içi bu sergilerin dışında, dışta müze girişinde Tunceli'den
toplanmış koç ve at şeklindeki mezar taşları ile çeşitli
dönemlere ait kimi taş eserler sergilenmektedir.
Harput Müzesi
Elazığ Müzesi Müdürlüğü'ne bağlı olarak hizmet veren ve
Harput Bucağı'nda eski belediye hizmet binasının karşısında
yer alan müze, Elazığ Müzesi'nin çekirdeği olarak kurulduğu
1965 yılında bu yana hizmetine devam etmiş olup, yöresel
el sanatları ve etnografik malzeme barındırmaktadır. Ayrıca,
Harput'ta bulunan çeşitli yapılara ait kimi kitabeler de,
müzede koruma altına alınmıştır.
ELAZIĞ ÖRENYERLERİ
Harput
İlk izlerini Harput İç (Süt) Kale'de bulduğumuz ve Urartu
Döneminden günümüze kesintisiz iskân gören Harput,
tarih içinde çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır.
Her dönemde önemli bir uç kalesi olarak kullanılan Harput,
Çubukoğullarına ve Harput Artuklularına başkentlik yaptıktan
sonra, 1910'lu yıllardan sonra terkedilmiş ve bugünkü bucak
durumuna gelmiştir.
Harput'ta günümüze ulaşmış çok sayıda, çeşitli dönemlere
ait yapı bulunmakta olup bunlardan en önemlileri Meryem
Ana Kilisesi, İç (Süt) Kale, Ulu Cami, Esediye Camii, Alacalı
Mescid, Fatih Ahmet Baba Mescid ve Türbesi, Mansur Baba
Türbesi, Ahi Musa Mescid ve Türbesi, Arap Baba Mescid ve
Türbesi, Sara Hatun Camii, Meydan Camii, Kurşunlu Cami,
Ağa Camii, Ahmet Bey Camii, Kale Hamamı, Hoca Hamamı ve
Cemşit Bey Hamamı'dır.
Palu
Harput ile birlikte Urartu Döneminden bu yana kesintisiz
iskân görmüş olan Palu çeşitli egemenlikler altında
kaldıktan sonra bugün ilçe olarak iskâna devam etmektedir.
Palu Kalesi'nde bulunan ve Urartu Kralı Menua'ya ait çivi
yazılı yazıt dışında, Osmanlı Dönemi yapılarından Alacalı
Mescid, Cemşid Bey Mescid ve Türbesi, Merkez Camii, Ulu
Cami, Küçük Cami ve Anonim Hamam ile Ortaçağ Kilisesi ve
Artuklu yapısı olan Eski Palu Köprüsü günümüze ulaşan önemli
yapılardandır.
Pertek
Çeşitli
dönemlerde iskân görmüş olan Eski Pertek günümüzde
Keban Baraj Gölü altında kalmış olup geride sadece ada görünümündeki
Pertek Kalesi ile baraj alanında yeni Pertek ilçesine (Tunceli
İline bağlı) taşınmış Çelebi Ali ve Baysungur camileri kalmıştır.
Baraj gölü altında kalan kilise, saray, mescid, türbe,
hamam, imaret, kantariye gibi yapılar, Pertek'in çeşitli
dönemlerde olduğu kadar, özellikle Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde
özel önem kazandığını göstermektedir.
Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü'ne Dönüş
Elazığ İline Dönüş