Genel Yönetmen
Mustafa TURAN
Devlet Sanatçısı

Devlet Halk Dansları Topluluğu Periyodik Temsilleri

18-23 Eylül 1973 tarihleri arasında Turizm ve Tanıtma Bakanlığı'nın çağrısı üzerine toplanan ilim adamları, ilgili kuruluş yetkilileri ve folklor uzmanları çalışmaları sonunda; Türk halk danslarına yüksek bir sanat düzeyi kazandırmak amacıyla, bir çok ülkede örnekleri olduğu gibi yurdumuzda da çoktanberi eksikliği duyulan bir "DEVLET HALK DANSLARI TOPLULUĞU"nun kurulmasını Turizm ve Tanıtma Bakanlığına önermişlerdir.

Bu öneri, Bakanlıkça olumlu karşılanmış 3 Haziran 1974 tarihinde, inceleme ve hazırlık çalışmalarını yürütebilmek amacıyla "Halk Dansları Sanat Kurulu" teşkil edilmiş ve Topluluk 17 Mart 1975 tarihinde resmen kurulmuştur.

19 Mart 1975 tarihinde yapılan bir sınavla stajyer dansçı elemanlar alınmış ve halk dansları çalışmalarına başlanılmıştır.

İlk temsillerini 7-13 Mayıs 1976 tarihleri arasında Ankara Büyük Tiyatro'da veren Topluluk yurt içindeki faaliyetlerinin yanı sıra 50 değişik ülkede toplam 1000 civarında temsil verdi. Türk Kültür ve sanatını başarı ile temsil eden, üstün sanat ödülleri alan Topluluk, bu ülkelerde sayısız televizyon programlarına da katıldı.

Devlet Halk Dansları Topluluğu; 20 yıldan beri halk danslarımızı özdeğerlerinden yararlanarak çağdaş sanat anlayışına dayanan bir yorumla uygulamak, ülkemizin sahip bulunduğu kültürel ve folklorik değerleri tanıtmak, böylece ülkemize dönük turizm hareketini artırmak ve genel tanıtımımıza katıkıda bulunmak amacıyla çalışmalarını sürdürmektedir.

Geleneksel Türk kültür ve sanatının doğru bir şekilde tanıtılmasını gaye edinen Topluluk, gerek Türk halk dansları ve müziğini, gerek giysilerini özüne bağlı kalarak yeni bir sahne düzeni ve anlayışı içinde biçimlendirerek sergilemektedir.

Türk halk danslarına has olan bütün çizgileri, renkleri ve incelikleri büyük bir özenle sunan Topluluğun repertuarında ülkemizin değişik yörelerine ait Türk halk danslarından seçkin örnekler bulunmaktadır.

Ülkemizin geleneksel dansları yapı özellikleri bakımından çeşitlilik göstermektedir. Bu çeşitlilik diğer ülkelere nasip olmayan bir zenginlikedir. Topluluğun temsillerinde bu zenginliğin açıkça gösterilmesi, etkin ve doğru bir şekilde tanıtılması amaçlanmaktadır.

Topluluğun repertuarı, ülkemizin değişik coğrafi bölgelere göre dağılımı ve geleneksel danslarımızın giysi, adım ve müzik yapı özellikleri dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Bu özelliklere göre hazırlanan repertuar bir sahne programı bütünlüğü içerisinde sergilenmektedir.

Topluluğun repertuarına alınan yörelerin çalışmaları, o yörenin otoritesi bilinen kişiler tarafından yapılmaktadır. Danslar sahnelenecek duruma geldikten sonra, adım, müzik ve giysi konularında yine bu otoritelerin görüşlerine başvurulmakta ve onlardan gelen görü istikametleri doğrultusunda çalışmalar sürdürülmektedir. Dansın özünün bozulmaması için büyük hassasiyet gösterilmektedir.

Müzik ve giysi; geleneksel danslarımızın ayrılmaz iki önemli unsurudur. Topluluk temsillerinde, yörenin ana müzik, enstrüman ve motifleri korunarak ve tamamen aslına sadık kalınarak biraraya getirilen çeşitli geleneksel halk çalgılarımız ile yöre müzikleri icra edilmektedir.

Mahallinden getirtilen ve incelenen yöre giysilerinin, renk, işleme, süsleme ve kullanış özellikleri yok edilmeden teknik olarak sahneye uyması sağlanmıştır. Bu çalışma ile giysilerimizn orjinal ve güzel yanları ortaya çıkartılmış ve kullanımda pratik olacak şekilde yeniden üretilmiştir.

Topluluğun sahne düzenlemelerinde belli bir estetik kaygıya bağlı olarak sanatçıları sahneye uyumlu ve anlamlı olarak yerleştirmek amaçlanmaktadır. Bugüne kadar Topluluğun uygulamalarında geleneksel danslarımızın özünü, kendi biçimlerini bozmadan çağdaş bir yorumla dansın otantik öğelerinden yararlanarak düzenlemeler yapılmıştır ve yapılmaktadır. Bu sayede geleneksel Türk halk dansları sahne sanatları arasındaki seçkin yerini almıştır.

Topluluğun mevcut repertuarı, çeşitli yöre dansları (Adıyaman, Artvin, Bingöl, Bitlis, Dinar, Elazığ, Erzurum, Gaziantep, Kars, Kırklareli, Kırşehir, Silifke, Tokat, Trabzon ve Ege Zeybek) yanında, Anadolu'dan esintiler, Çiftetelli, Kına Gecesi ve Bağbozumu adı altında ülkemizin değişik yörelerinden derlenen Türk halk dansları adım ve müziklerinden hazırlanan konulu folklorik eserlerden oluşmaktadır. Mevcut repertuarın zenginleştirilmesi için her yıl 1-2 yöre dansımızın yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde repertuara alınması çalışmaları sürdürülmekedir.

Topluluk tüm Dünya'da ülkemizi bir bayrak gibi temsil etmektedir. Bir yandan kendi milli kültürümüzü ve estetik değerlerimizi korurken, öte yandan insanlığın eriştiği sanat ve kültür araçlarını kullanmaktadır. Bu anlamda milletlerarası nitelikli bir uygulama ile tüm insanlara ve toplumlara milli kültürümüzün zenginliğini, özelliklerini ve millet olarak eriştiğimiz yüksek kültür ve sanat düzeyimizi ulaştırmaktadır.

Devlet Halk Dansları Topluluğu Periyodik Temsilleri

Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'ne Dönüş