SİNEMA VİDEO VE MÜZİK ESERLERİ KANUNU
Kanun No: 3257
Kabul Tarihi:
23/1/1986
Resmi Gazetede Yayımı: 7.2.1986/19012
Bazı maddelerin değiştirilmesine dair
Kanun
Kanun No: 3329
Kabul Tarihi:
29.1.1987
Resmi Gazetede Yayımı:
4.2.1987/19362
Amaç:
Madde 1- Bu Kanunun amacı; kültürle yakın
münasebeti ve yaygınlığı sebebiyle kitle haberleşme vasıtalarının
en mühimlerinden biri olan sinema, video ve müzik eserlerinin,
eğitici, öğretici, kültür yayıcı ve aktarıcı, ülkemizi tanıtıcı
fonksiyonlarına işlerlik kazandırmak; yapım denetim ve gösterim,
programlama konuları ile teknoloji kullanımı yönünden geliştirilmesini
sağlamak; Türk Sinema ve müzik sanatı sahasında çalışanlara
destek vermek; sinema ve müzik hayatına milli birlik, bütünlük
ve devamlılığımız açısından düzen ve ölçü kazandırmaktır.
Kapsam:
Madde 2- Bu kanun bir sanayi ve sanat dalı
olan Türk Sineması ve Türk müzik sanatı ürünlerinin teşvik
edilmesi, eserlerin yapılması, denetlenmesi, dağıtılması,
gösterilmesi, icrası ve bu işlemlerden doğan telif, gösterim
ve icrası haklarının korunması esas ve usullerini kapsar.
Tanımlar:
Madde 3- Bu kanunda geçen deyimlerden;
a) Eser: Film, video, ses taşıyıcıları
ve benzerleri üzerine kaydedilmiş hareketli veya sesli fikir
ve sanat mahsullerini,
b) Denetim: Devletin ülkesi ve
milletiyle bölünmez bütünlüğü, milli egemenlik, cumhuriyet,
milli güvenlik, kamu düzenini, genel asayiş, kamu yararı,
genel ahlak ve genel sağlık açısından suç veya suça teşvik
unsuru ihtiva etmemesi, milli kültür, örf ve adetlerimize
uygunluğu yönünden bu kanunda tanımlanan eserleri yetkililerce
incelenmesini,
c) Film: Sesli ve görüntülü veya
sadece görüntülü olarak hazırlanmış, ticarî amaçlı eserlerle,
tanıtıcı, öğretici ve teknik mahiyette olan veya günlük
olayları tespit eden her çeşit hareketli sinema eseri ve
benzerlerini,
d) Video: Üzerindeki elektromanyetik
parçalara ses eşliğinde görüntü veya sadece görüntü kaydedilmiş
her çeşit hareketli malzemeyi,
e) Ses taşıyıcısı: Üzerine sadece
ses kaydedilmiş her türlü plak, ses kaseti ve benzerini,
f) Bandrol: Eserlerin şerit, kaset
ve dış ambalajı üzerine yapıştırılan ve sökülmesi halinde
yapıştırıldığı malzemenin özelliğini kaybettiren ve üzerinde
Bakanlık ile işletme belgesine sahip olanın özel işareti
ve seri numarası yer alan etiketi, (ses taşıyıcısında Bakanlık
bandrolü ile işletme belgesi sahibinin özel işareti kullanılır.)
g) Yapımcı: Eserleri üreten veya
ithal eden gerçek veya tüzelkişileri,
h) İşletmeci: Eserlerin toptan
ve perakende dağıtımını, alım-satım ve kiralama işini yapan
veya birden çok kişinin seyretmesi veya dinlemesi için umuma
açık sinema veya benzeri salonu işleten veya kablolu yayım
yapan kişiyi,
ı) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
ifade eder.
Üretim ve İthalat:
Madde 4- Eserlerin üretim ve ithalatı ile
toptan dağıtımını yapacak gerçek ve tüzelkişilerin önceden
Bakanlığa bilgi vermeleri şarttır.
Kimlerin yapımcılık yapabileceği, nitelikleri,
uymaları gereken kurallar ve bu işle ilgili diğer hususlar
ile amatör çalışmalar,
Türkiye’de bilimsel araştırma, inceleme
yada ticari amaçla film çekmek isteyen yabancı gerçek ve
tüzelkişiler veya bunlar adına faaliyet gösteren T.C. uyruklu
gerçek ve tüzelkişilerin tabi olacağı esaslar ile T.C. uyruklu
gerçek ve tüzel kişilerle yabancıların yapacakları ortak
yapım esasları,
Bakanlığın hazırlayacağı yönetmelikte
düzenlenir.
Kayıt ve Tescil:
5 inci maddenin birinci fıkrası değiştirilmiştir.
Madde 5- Üretim ve ithalata konu eserlerin,
toptan dağıtım ve gösterime sunulmadan önce, Bakanlıkça
kayıt ve tescil yapılarak işletme belgesi verilir. Bu belgeyi,
yerli eserlerde, eseri üreten veya eserin çoğaltma, yayıma
ve gösterim hakkını devralan, yabancı menşeli eserlerde
ise, eseri üretenden veya eserin çoğaltma, yayma ve gösterim
hakkını devralan, yabancı menşeli eserde ise, eseri üretenden
veya eserin çoğaltma, yayma ve gösterim hakkına sahip olandan
bir sözleşme ile bu hakları devralıp eseri ithal eden alabilir.
Kayıt ve tescili yapılan eserin her kopyasına
Bakanlık ile işletme belgesi sahibinin bandrolünün yapıştırılması
şarttır. Plak ve ses kasetinde Bakanlık bandrolü yanında
işletme belgesi sahibinin özel işareti kullanılır.
Kayıt ve tescili yapılıp, işletme belgesi verilen eserlerin
orjinalinden alınmış herhengi bir ebat veya formda bir kopyası
arşivlenmek üzere Bakanlığa verilir.
Ancak, üretici ve ithalatçının beyanına
müstenit bu kayıt ve tescilden dolayı Bakanlık sorumlu tutulamaz.
Denetim:
6 ncı maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası
ile son fıkrası değiştirilmiştir.
Madde 6- Eserlerin kayıt ve tescili için,
herhangi bir ebat veya formda kopyasının ekli olduğu bir
beyanname ile Bakanlığa başvurulur ve işlemlerde bu beyan
esas alınır. Başvurma sırasında Bakanlık, eserlerden denetlenmesi
gerekli veya zorunlu görülenleri tespit ederek denetleme
kuruluna sevk etmek üzere, yönetmelikle belirlenecek 3 kişilik
bir alt komisyon teşekkül ettirir. İş hacmine göre Bakanlık,
birden fazla alt komisyon ve denetleme kurulu teşkil edebilir.
Denetlenmesi gerekli veya zorunlu görülmeyen
eserlerle, denetim sonucu olumlu olan eserlerin kayıt ve
tescili yapılır ve işletme belgesi verilir. Kurulca düzeltilmesine
karar verilen eserlerin yapımcı tarafından gerekli düzeltilmesi
yapıldıktan sonra tekrar denetlenir, kayıt ve tescili ile
işletme belgesi verilir. Dağıtım ve gösterime sunulması
hiçbir şekilde uygun bulunmayanlar bütün idari ve yargı
işlemlerinin tamamlanmasından sonra iade edilir.
İsteyen yapımcılar çekime konu alacak
senaryolarının Bakanlıkça incelenmesini isteyebilirler.
Bu inceleme alt komisyonlarca yapılır. Eserlerin denetim
sonuçları ile senaryoların inceleme sonuçları en geç 15
gün içinde ilgiliye bildirilir.
Denetim sonucu eserlerin işletme belgesine
işlenir. Denetimi gerekli ve zorunlu görünmeyenlerin işletme
belgesine de bu husus yazılır.
Denetleme Kurulu, Kültür ve Turizm Bakanlığı
temsilcisinin başkanlığında Milli Eğitim Gençlik ve Spor
Bakanlığı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ve İç
İşleri Bakanlığı temsilcisinden teşekkül eder. Ancak Denetleme
Kurulunda Türkiye Sinema Eserleri Sahipleri Meslek Birliği
ile Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliğinden birer
temsilci ve Bakanlıkça tespit edilecek bir sanatçının yer
alması zorunludur. Denetlenen eserin yapımcısı, istediği
takdirde, Denetleme Kuruluna gözlemci olarak katılabilir.
Alt komisyon ile denetleme kurulunun sayısı, hangi illerde
teşkil edileceği, toplanacağı yer ile çalışma esas ve usulleri
ve memur olmayan üyelerin mali hakları ile diğer hususlar
Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulacak Yönetmelikte
gösterilir.
Dağıtım ve gösterim:
7 nci maddenin birinci fıkrası değiştirilmiştir.
Madde 7- İşletme belgesine haiz eserlerin,
ticari amaçla toptan veya perakende dağıtımını yapan, satan,
kiraya veren ve birden çok kişinin gösterimine sunan kişiler
işletmeci ruhsatı almak zorundadırlar. İşletmeci ruhsatları
Belediyeler tarafından, Belediye sınırı dışında kalan yerlerde
ise; mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından verilir.
İşletmeci ruhsatının kimlere verileceği,
bunların nitelikleri, uymaları gereken kurallar ve bu işle
ilgili diğer hususlar ile istisnalar Bakanlıkça hazırlanacak
Yönetmelikte gösterilir.
Telif Hakkı:
8 inci madde değiştirilmiştir.
Madde 8- Eserlerin çoğaltma yayma ve gösterim
hakkı, eserin işletme belgesi sahibine aittir. Bu eserlerin
çoğaltma hakkı ve sorumluluğu kayıt ve tescilini yaptırana
aittir. Hak sahibinin izni olmadıkça eserler üzerinde her
türlü tasarruf yasaktır. Çoğaltma, yayma ve gösterim hakkı;
alım, satım ve kiralanma şeklinde her türlü intikale konu
olabilir.
Kayıt ve tescil edilmeyen bir eser; gösterme,
çoğaltma ve yayma hakkına konu olamaz. Kayıt ve tescilden
sonra telif hakkının devredilmesi eser üzerinde her hangi
bir değişiklik yapmak hakkını vermez.
Çoğaltma, yayma ve gösterme konusunda
çıkan ihtilaflarda eserin Bakanlıktaki kopyası esas alınır.
Bu Kanunda telif hakları konusu ile ilgili
olarak yer alamayan diğer hususlar hakkında 5846 sayılı
Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun hükümleri uygulanır.
İdarenin yetkisi:
Madde 9- Bakanlık ile mülki idare amirleri
eserlerin dağıtım ve gösterilmeleri sırasında bunların işletme
belgeleri ile bandrollerini ve eser üzerinde her hangi bir
değişiklik olup olmadığı hususunda eseri her zaman denetleyebilirler.
İşletme belgesiz veya bandrolsüz veya üzerinde değişiklik
yapılan eserler toplatılarak C. Savcılıklarına suç duyurusu
ile birlikte sevk edilir.
Mülki idare amirleri bölgenin özellikleri
sebebiyle toplumsal bir olaya sebebiyet vermesi muhtemel
eserlerin dağıtım ve gösterimini, gerekçesini de belirtmek
suretiyle yetki ve görev sınırları içerisinde yasaklayabilirler.
Bakanlık veya mülki idare amirlerince
yapılacak her hangi bir denetim sonucunda eserin Devletin
ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü, milli egemenlik,
Cumhuriyet, milli güvenlik, kamu düzeni, genel asayiş, kamu
yararı, genel ahlak ve genel sağlık, örf ve adetlerimize
aykırı bulunması halinde eser yasaklanır ve kanuni takibat
açılır.
Mahalli mülki amirlikler ve belediyeler
bandrol ve işletmeci ruhsatlarını denetleme yetkisine sahiptir.
Fon:
10 uncu maddenin dördüncü fıkrası değiştirilmiştir,
II numaralı 6’ıncı fıkrasına (d) bendi ilave edilmiş ve
son fıkrası değiştirilmiştir.
Madde 10- Sinema sanayii ve müzik sanatının
gelişmesine katkıda bulunmak, sinema ve müzik çalışanlarını
desteklemek ve ülkenin tanıtılmasını sağlamak amacıyla Bakanlık
emrinde “Sinema ve Müzik Sanatı Destekleme Fonu”kurulmuştur.
Fon işlemlerinde 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu,
2886 sayılı devlet ihale kanunu ile 832 sayılı Sayıştay
kanunu hükümleri uygulanmaz.
Fon, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun
denetimine tabidir.
I-Fon gelirleri;
a) Kayıt ve tescil sırasında yerli eserlerden
alınacak 10.000 lira, yabancı eserlerden alınacak 50.000
lira kayıt ve tescil ücreti, *
b) Her yerli film kopyasından alınacak
1000 lira, her yabancı film kopyasından alınacak 5000 lira,
c) Yerli video kopyasından bandrol başına
200 lira, yabancı video kopyasından bandrol başına alınacak
500 lira, **
d) Her plak başına alınacak 50 lira, her
ses kaseti başına alınacak 20 lira, **
e) Bağış ve yardımlar,
f) Fonun faiz ve diğer gelirleri
g) Geçici 3 üncü madde uyarınca tahsil
edilecek paralar.
Yukarıdaki fıkranın a, b, c ve d bentlerindeki
ücret ve miktarları beş katına kadar arttırmaya veya eksiltmeye
Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Eğitim amacıyla yapılan eserlerden kayıt
ve tescil ücreti alınmaz.
II— Fon giderleri;
a) Bu Kanunun amacı doğrultusunda karşılıksız
olarak yapılabilecek yardımlar ve bir Devlet Bankası aracılığı
ile en çok 5 yıl vadeli olarak verilecek krediler,
b) Muhtaç sinema ve müzik sanatçılarına
yapılacak yardımlar,
c) Türkiye’nin tarihi, kültürel ve tabii
zenginliklerinin tanıtılmasına yönelen faaliyetler için
yapılacak giderler,
d) Bu Kanunla Bakanlığa verilen görevlerin
gerçekleştirilmesi için, gerekli olan harcamalar,
Fonun kullanılması, gelirlerin tahsili,
fondan yapılacak harcamalar ile, kredi verilmesi, verilen
kredilerin faiz miktarlarına ilişkin esas ve usuller yönetmelikle
gösterilir.
Ceza Hükümleri:
Madde 11- Bu kanunun:
a) 4 üncü maddenin 1 inci fıkrasına göre
Bakanlığa verilmesi gereken bilgiyi vermeyenler 1.000.000
liradan 2.000.000 liraya kadar ağır para cezası,
b) 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasındaki
işletmeci ruhsatı almak zorunluluğuna uymayanlar 1.000.000
liradan 2.000.000 liraya kadar ağır para cezası
c) 8 inci maddesinin 1 inci fıkrasındaki
yasağa uymayanlar 2.000.000 liradan 10.000.000 liraya kadar
ağır para cezası,
d) 9 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında
belirtildiği şekilde eserleri işletme belgesiz veya bandrolsüz
veyahut bandrolleri ve işletme belgesi olmasına rağmen aslına
uygun olmayan şekilde gösterenler ile 2'nci fıkra gereğince
konulacak yasaklamaya riayet etmeyenleri fiilleri başka
bir suçu oluştursa bile 2.000.000 liradan 4.000.000 liraya
kadar, aynı maddenin 3 üncü fıkrasına göre haklarında takibata
geçirilenlerden suçları sabit görülenlere fiileri bir suçu
oluştursa dahi ayrıca 3.000.000 liradan 6.000.000 liraya
kadar, bu fıkrada yazılı hallerin başka suç veya suçlar
oluşturması halinde uygulanabilecek ilgili cezai hükümler
saklı kalmak üzere, ağır para cezası,
ile cezalandırılırlar.
İdari Ceza:
Madde 12- 9'uncu madde hükmüne aykırı olarak
işletme belgesiz veya bandrolsüz ve özel işaretsiz eserlerin
ve kopyalarının her biri için belediyelerce 10.000 lira
para cezası tahsil edilir.
Belediye sınırları dışında bu cezalar,
mahallin en büyük mülki amirliği tarafından verilir.
Bu cezalar 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre mal memurluğunca
tahsil edilir.
İdari cezalara karşı tebliğ tarihinden
itibaren 15 gün içinde yetkili sulh ceza mahkemesine itiraz
edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini
durdurmaz.
İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak
üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır.
İtiraz üzerine verilen cezalar kesindir.
Kaldırılan Hükümler:
Madde 13- 4 Temmuz 1934 tarihli ve 2559
sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunun 6'ncı maddesi
ek ve değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1:
Bu Kanunda çıkartılması ön görülen yönetmelikler
, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde Bakanlıkça
hazırlanır ve Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konur.
Geçici Madde 2:
İşletmeciler yönetmeliklerin yayımlanmasından
itibaren üç ay içinde ruhsatname almak zorundadırlar. Bu
süre içerisinde cezai hükümler uygulanmaz.
Geçici Madde 3:
Halen piyasada mevcut bandrolsüz eserler
yönetmeliklerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı
ay içerisinde telif veya gösterim hakkını ibraz eden yapımcı
üzerine kayıt ve tescil edilerek işletme belgesine bağlanır.
Ancak bu eserler Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
bir ay içerisinde bir beyanname ile Bakanlığa bildirilir.
Bu beyannameler esas alınmak suretiyle mevcut yerli ve yabancı
eserlerden 2.000 lira kayıt ve tescil ücreti ile birlikte
her film kopyasından 500 lira, her video kopyasından bandrol
başına 100 lira, her plak başına 25 ve her ses kaseti başına
10 lira alınır.
6 aylık süre içinde cezai hükümler uygulanmaz.
Geçici Madde 4:
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Film
Denetleme Kurullarınca incelenen ve incelenmekte olan her
türlü sinema eseri ve benzerleri ile bunlara ait bilgi,
kaynak ve malzemeler (gösterme ve kayıt kopya makineleri)
yönetmeliklerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir
ay içerisinde İçişleri Bakanlığı'nca, Bakanlığa devredilir.
Bu süre içinde eski kurullar görevine devam eder.
Yürürlük:
Madde 14- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe
girer
Yürütme:
Madde 15- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
kurulu yürütür.
5/2/1986
9/9/1987 Tarihli ve 87/12090
Sayılı Kararnamenin Eki
KARAR
A- (a) bendinde, kayıt ve
tescil sırasında yabancı eserlerden alınması öngörülen 50.000
lira ücret, yabancı plaklar ve benzerleri için 10.000 liraya
indirilmiştir.
B- (d) bendinde öngörülen
her ses kaseti başına alınan 20 lira bandrol ücreti 50 liraya
çıkarılmıştır.
26/8/1988 tarihli ve 88/13242
sayılı Kararnamenin Eki
KARAR
A- (c) bendinde yerli video
kopyalarından bandrol başına alınması ön görülen 200 lira
ile yabancı video kopyalarından bandrol başına alınması
ön görülen 500 liralık ücretler, sırasıyla 300 ve 600 liraya,
B- (d) bendinde her ses kaseti
başına 20 lira olarak alınması öngörülen ve Bakanlar Kurulu'nun
9/9/1987 tarihli ve 87/12090 sayılı Kararı ile 50 lira olarak
tespit edilen bandrol ücreti 100 liraya,
çıkarılmıştır.
Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü'ne
Dönüş
Teşkilat Şemasına Dönüş