İstanbul  
 

 



    YÜZÖLÇÜMÜ: 5.712 km²

    NÜFUS: 7.309.190 (1990)

    İL TRAFİK NO: 34

    İLÇELER: Adalar, Bakırköy, Beşiktaş, Beykoz, Beyoğlu, Eminönü, Eyüb, Fatih, Gazi Osman Paşa, Kadıköy, Kâğıthane, Kartal, Küçükçekmece, Pendik, Sarıyer, Şişli, Ümraniye, Üsküdar, Zeytinburnu, Büyükçekmece, Çatalca, Silivri, Şile, Avcılar, Bağcılar, Bahçelievler, Bayrampaşa, Esenler, Güngören, Maltepe, Sultanbeyli, Tuzla.

    İLGİ ÇEKİCİ YERLER: Silivri, Kumburgaz, İstanbul Boğazı, Kumköy (Kilyos), Şile, Adalar, Belgrad Ormanı, Abrahan Paşa Korusu, Emirgân Korusu, Yıldız Parkı, Çamlıca Tepesi ve Gülhane Parkı, Tuzla İçmeleri, İstanbul Surları, Bozdoğan (Valens), Sukemeri, Binbirdirek ve Yerebatan Sarnıçları, Ayasofya, Aya İrini, eskiden kilise olan Bodrum, Fenari İsa, Fethiye, İmrahor, Kalenderhane, Kariye, Yeni İmaret ve Zeyrek Camileri, Bukoleon ve Tekfur Sarayları, Çemberlitaş, Dikilitaş, Yılanlı Sütun, Kıztaşı, Kız Kulesi, Galata Kulesi, Fatih, Bayezid, Sultan Selim, Haseki Hürrem Sultan, Süleymaniye, Sokullu Mehmed Paşa, Kılıç Ali Paşa, Yeni Cami, Şemsi Paşa, Sultan Ahmed, Köprülü Mehmed Paşa, Çorlulu Ali Paşa, Amcazade Hüseyin Paşa, Laleli ve Damat İbrahim Paşa Külliyeleri, Rüstem Paşa ve Gazanfer Ağa Medreseleri, Anadolu ve Rumeli Hisarları, Mağlova Kemeri, III. Ahmed ve Alman Çeşmeleri, Topkapı, Dolmabahçe, Beylerbeyi, Çırağan ve Yıldız Sarayları, Şale, Malta ve Çadır Köşkleri, Aynalıkavak, Küçüksu (Göksu), Tophane ve Ihlamur Kasırları, Eyüb Sultan, Firuz Ağa, Sinan Paşa, Nuriosmaniye, Beylerbeyi, Selimiye, Musretiye, Dolmabahçe, Ortaköy, Pertevniyan Valide Sultan ve Cerrah Paşa Camileri, Kapalı Çarşı, Mısır Çarşısı, Simkeşhane, Büyük Valide, Balkapanı, Vezir, Cebeci ve Çuhaci Hanları, Silivri, Büyükçekmece, Küçükçekmece, Çobançeşme, Haramidere ve Bostancı Köprüleri, Dolmabahçe Saat Kulesi, Köprülü, Süleymaniye, Nuruosmaniye ve Belediye Kütüphaneleri, İstanbul Arkeoloji, İstanbul Topkapı Sarayı, İstanbul Türk ve İslam Eserleri, Divan Edebiyatı, İstanbul Resim ve Heykel, Arasta Mozaik, Ayasofya, Yerebatan Sarayı, Türk Yazı Sanatları, Askeri, Deniz, Tanzimat, Aşihan (Edebiyat-ı Cedide) ve Şişli Atatürk Müzeleri.

    Kamplar

      Ataköy Mocamp
      Ataköy / İstanbul
      Tel: (212) 559 60 14

      Londra Camping
      Bakırköy / İstanbul
      Tel: (212) 560 42 00

      Mıstık Camping
      Kilyos / İstanbul
      Tel: (212) 201 10 77

      Turban Kilyos
      Kilyos / İstanbul
      Tel: (212) 201 14 80

      Akkaya Camping
      Şile / İstanbul
      Tel: (216) 727 70 10

      Kumbaba Camping
      Şile / İstanbul
      Tel: (216) 711 50 38

      Fener Camping
      Şile / İstanbul
      Tel: (216) 711 28 24

      İmren Camping
      Şile / İstanbul
      Tel: (216) 727 72 08

    İl Kültür Müdürlüğü

      Tel: (212) 518 18 03 - 04
      Faks: (212) 518 12 79

    Kültür Merkezleri

      AKM
      Opera, bale, tiyatro gibi etkinliklere yönelik 1.307 kişilik çok amaçlı Salon
      Toplantı, konferans gibi etkinliklere yönelik 502 kişilik 2. Salon
      1200 m²'lik Sergi Salonu

      Yazışma Adresi: İstanbul AKM Müdürlüğü
      Taksim - İstanbul
      Tel: (212) 251 56 00
      Faks: (212) 243 32 61

    Orkestra ve Korolar

      İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası
      Müdür: Türkmen Güner
      Adres: Atatürk Kültür Merkezi
      Taksim - İstanbul
      Tel: (0 212) 243 10 68
      Faks: (0 212) 251 05 07

      İstanbul Devlet Modern Folk Müziği Topluluğu
      Genel Yönetmen: Ferhat Livaneli
      Adres: Atatürk Kültür Merkezi
      Taksim - İstanbul
      Tel: (0 212) 243 10 68
      Faks: (0 212) 251 05 07

      İstanbul Devlet Klasik Türk Müziği Korosu Müdürlüğü
      Adres: Atatürk Kültür Merkezi
      Taksim - İstanbul
      Koro Tel: (0 212) 243 61 65

      İstanbul Tarihi Türk Müziği Topluluğu Müdürlüğü Adres: Altunizade Ord.
      Prof. Fahrettin Kerim Gökay Cad.
      No:54 Üsküdar - İstanbul
      Topluluk Tel: (0 216) 339 24 69 - 325 54 62

      İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğu Müdürlüğü
      Adres: Yıldız Sarayı - Kaskat Odası
      Beşiktaş - İstanbul
      Topluluk Tel: (0 212) 225 99 54

    Devlet Güzel Sanatlar Galerisi Müdürlüğü
      İstiklal Cad. No:209/49
      Beyoğlu - İstanbul
      Tel: (0 212) 243 30 53
      Faks: (0 212) 518 12 79

    Müzeler

      Arkeoloji Müzesi Detaylı Bilgi
      Adres: Osman Hamdi Bey Yokuşu Gülhane - İstanbul
      Tel: (212) 520 77 40
      Faks: (212) 527 43 00

      Ayasofya Müzesi Detaylı Bilgi
      Adres: Sultanahmet Meydanı - İstanbul
      Tel: (212) 528 45 00
      I.Mahmud Kütüphanesi Hakkında Detaylı Bilgi

      Divan Edebiyatı Müzesi - Detaylı Bilgi
      Adres: Galipdede Cad. 15 Beyoğlu - İstanbul
      Tel: (212) 245 41 41

      Kariye Müzesi - Detaylı Bilgi
      Adres: Edirnekapı - İstanbul
      Tel: (212) 523 30 09

      Mozaik Müzesi Detaylı Bilgi
      Adres: Sultanahmet Arastası - İstanbul
      Tel: (212) 511 97 00

      Rumeli Hisarı Müzesi Detaylı Bilgi
      Adres: Yahya Kemal Cad. No:42 Hisarönü - İstanbul
      Tel: (212) 263 53 05

      Anadolu Hisarı Müzesi Detaylı Bilgi
      Adres: Beykoz - İstanbul
      Tel: (212) 263 53 05

      Türbeler Müzesi
      Adres: Atmeydanı Sultanahmet - İstanbul
      Tel: (212) 517 05 44

      Türk-İslâm Eserleri Müzesi- Detaylı Bilgi
      Adres: İbrahim Paşa Sarayı Sultanahmet - İstanbul
      Tel: (212) 518 18 05
      Faks: (212) 518 18 07

      Topkapı Sarayı Müzesi - Detaylı Bilgi
      Adres: Topkapı - İstanbul
      Tel/Faks: (212) 522 44 22

      Yıldız Sarayı Müzesi Detaylı Bilgi
      Adres: Beşiktaş - İstanbul
      Tel: (212) 258 30 80
      Faks: (212) 258 30 85

      Tekel Müzesi Detaylı Bilgi
      Tekfur Sarayı Detaylı Bilgi
      Aya İrini Anıtı (St. İrene) Detaylı Bilgi
      Fethiye Müzesi (Pammakaristos) Detaylı Bilgi
      İmrahor Anıtı (İlyas Bey Camii) St. Studios Manastırı Hagios Ionnes Prodromos Bazilikası Detaylı Bilgi

    Saraylar

    Aynalıkavak Kasrı Detaylı Bilgi
    Beylerbeyi Sarayı
    Detaylı Bilgi
    Dolmabahçe Sarayı
    Detaylı Bilgi
    Filizi Köşk
    Detaylı Bilgi
    Florya Atatürk Köşkü
    Detaylı Bilgi
    Hereke İpekli Dokuma ve Halı Fabrikası Detaylı Bilgi
    Ihlamur Kasırları Detaylı Bilgi
    Küçüksu Sarayı Detaylı Bilgi
    Maslak Kasırları Detaylı Bilgi
    Yıldız Porselen Fabrikası Detaylı Bilgi
    Yıldız Sarayı Detaylı Bilgi

    Önemli Günler

      Önemli Haftalar:

      İlköğretim Haftası
      İstanbul
      Okulların Açıldığı İlk Hafta

      Sakatlar Haftası
      İstanbul
      10-16 Mayıs

      Müzeler Haftası
      İstanbul
      18-24 Mayıs

      Ahilik Kültür Haftası
      İstanbul
      Ekim Ayının 2. Haftası

      Orman Haftası ve Ağaç Bayramı
      İstanbul
      3-7 Nisan

      Veremle Savaş Haftası
      İstanbul
      Ocak Ayının İlk Haftası

      Trafik Haftası
      İstanbul
      Mayıs Ayının İlk Cumartesi Günü Başlar

      Hemşirelik Haftası
      İstanbul
      12-18 Mayıs

      Sağlık Haftası
      İstanbul
      7-13 Nisan

      Kütüphane Haftası
      İstanbul
      Mart Ayının Son Haftası

      Kanser Haftası
      İstanbul
      1-7 Nisan

      Araştırma ve Yerli Malları Haftası
      İstanbul
      12-18 Aralık

      Enerji Tasarruf Haftası
      İstanbul
      11-17 Aralık

      Yeşilay Haftası
      İstanbul
      1-8 Mart

      Turizm Haftası
      İstanbul
      Mart Ayının 3. Pazartesi Günü

      Mahalli Kutlama Günleri:

      Deniz Şehitlerini Anma Günü
      İstanbul
      4 Nisan

      İlk Belediye Başkanı Hızır Beyi Anma Günü
      İstanbul
      30 Mayıs

      Polis Günü
      İstanbul
      10 Nisan

      Hava Şehitlerini Anma Günü
      İstanbul
      15 Mayıs

      Mareşal Fevzi Çakmak'ı Anma Günü
      İstanbul
      10 Nisan

      Hürriyet Şehitlerini Anma Günü
      İstanbul
      23 Temmuz

      Dünya Çocuk Günü
      İstanbul
      Ekim Ayının İlk Pazartesi Günü

      Preveze Zaferi ve Barboros Günü
      İstanbul
      27 Eylül

      Kurtuluş Günleri:

      İstanbul'un Fethi
      İstanbul
      29 Mayıs

      İstanbul'un Kurtuluşu
      İstanbul
      6 Ekim

      Önemli Haftalar:

      İnsan Hakları Haftası
      İstanbul
      10 Aralık

      Kızılay Haftası
      İstanbul
      29 Ekim-Kasım

      Festivaller:

      İstanbul Festivali
      İstanbul
      25 Haziran-20 Temmuz

      Ataköy Folklor Festivali
      Ataköy
      5-11 Ekim

      Uluslararası Yeşilköy Halk Dansları Festivali
      Yeşilköy
      6-11 Temmuz

      Şenlikler:

      Fatih Şenlikleri
      İstanbul
      29 Mayıs

      Kültür Şenlikleri
      İstanbul
      14-15 Temmuz

      Geleneksel Şile Bezi Şenliği
      İstanbul
      26-28 Temmuz

      1. İstanbul Kukla Şenliği
      İstanbul
      12-18 Mayıs

      Uluslararası Kartal Kültür ve Sanat Şenliği
      Kartal
      1-9 Temmuz

      Marmara Folklor Şenliği
      İstanbul
      1-7 Haziran

      Gülhane Şenliği
      İstanbul
      1 Mayıs-30 Ağustos

      Denizcilik ve Kabotaj Bayramı
      İstanbul
      1 Temmuz

      Fuarlar:

      Kitap Fuarı
      İstanbul
      4-12 Kasım

      Uluslararası Antika ve Sanat Fuarı
      İstanbul
      27 Ekim- 5 Kasım

Türkiye'nin Şaheserlerinden Biri Olarak İstanbul

Byzantion kentinin akropolü, bugün Topkapı Sarayı'nın bulunduğu yerdeydi. Agorası ise Ayasofya'nın bulunduğu alandaydı. İS 196'da Marmara'ya doğru setlerle alçalan bir düzlükte, sonradan Atmeydanı diye anılan yerde bir hipodrum yapıldı. Kent surları sarayın hemen dışından geçiyordu. I. Constantinus döneminde kentte önemli bayındırlık çalışmaları yapılırken eski kent surları yıktırılarak daha geniş bir alanı kuşatan yeni surlar yapıldı. Daha sonraki dönemlerde de gelişmesini sürdüren kent bu surların dışına taşmıştı. Bunun üzerine İmparator II. Theodosius bugüne ulaşan İstanbul surlarının bir bölümünü yaptırdı.

Bu dönemde surların çevrelediği kapalı alanın Haliç'e ve Marmara'ya bakan yamaçlarında konutlar; Sirkeci çevresinde ticaret kuruluşları; Sarayburnu, Beyazıt, Aksaray, Cerrahpaşa, Yedikule'de yönetsel, dinsel ve ticari merkezler yoğunluktaydı. Ayrıca Haliç'in karşı kıyısında Galata'da bir dış yerleşim yeri oluşmuştu. Sykai (Sycae) adı verilen bu yerleşim yerinde oturanların çoğunluğunu Venedikliler ile Cenevizliler oluşturmaktaydı. Daha sonraki surlarla çevrilen bu yerleşim yeri, zengin bir ticaret merkezi oldu.

Haliç'te ilk köprü Ayvansaray-Kasımpaşa arasında Skyai ile ulaşımı sağlamak için Jüstinyen tarafından yaptırılmıştır. 13.yüzyılda Cenevizli tüccarların yönetimine verilen Galata yüzyılar boyunca ticaretteki önemini korumuştur. 5. yüzyılda kent 100 bini bulan nüfusuyla dünyanın sayılı büyük kentlerinden biriydi. 14. yüzyıla gelindiğinde Konstantinopolis, sınırları çok daralmış bir imparatorluğun yönetsel merkeziydi ve halkı daha çok tarımla uğraşıyordu. Osmanlılar tarafından alındığında 50 bin kadar olan nüfusu, Rumeli ve Anadolu'dan getirilen Müslüman ve Müslüman olmayan halkın yerleştirilmesi ile 100 bini aştı. Müslüman'ların büyük bölümü bu dönemde eski kentin bulunduğu yarımadanın dışında yaşıyordu. Osmanlı döneminde kentin nüfusu daha da arttı ve kentsel alan giderek gelişti. Skyai de sur dışına taşarak Pera (bugün Galatasaray) yönüne doğru büyüdü.

19. yüzyılda Galata önemli gelişmeler gösterdi. Bu kesim, ticaret merkezleri olma özelliğini korurken yabancı elçiliklerin yerleştiği ve gene yabancı banker, komisyoncu, banka ve sigorta şirketlerinin yoğunlaştığı, bunun yanı sıra eğlence yerlerinin bulunduğu bir Avrupa kenti görünümünü kazanmaya başladı. Osmanlı padişahlarının Topkapı Sarayı'ndan çıkarak Galata yakınındaki Dolmabahçe Sarayı'na taşınmaları da bu yüzyıla rastlar. Daha sonra bu kesimde ve Boğaziçi'nde başka saraylar da yapıldı. Bu sırada Kadıköy ve Üsküdar yörelerinde de yeni yerleşme alanları kuruldu.

İlk önemli sanayi kuruluşu olan Feshane'nin Haliç'te işletmeye açıldığı 19. yüzyılda kent demiryolu, tramvay, tünel gibi kent içi ve kent dışı ulaşım olanaklarına kavuştu. Bir yandan liman, Çağdaş bir duruma getirilirken öte yandan, Boğaziçi'nde vapur seferleri başlatıldı. İzmit ve Edirne'yle demiryolu bağlantısı kurulan kentin yakın çevresiyle ulaşımını sağlamak amacıyla banliyö seferleri düzenlendi. Haliç'in iki yakasını birleştiren köprüler de bu yüzyılda yapıldı. İstanbul Belediyesi 1854'te kuruldu.

İstanbul'daki hızlı kentleşme göz önünde tutularak Cumhuriyet döneminde birkaç kez kent planlaması yapıldı. Bu planlara göre Haliç çevresi ile Boğaziçi sanayi olarak ayrılınca 1940 sonlarından başlayarak bu alanlar fabrika ve işyerleriyle doldu. 1950'lerde Türkiye çapında başlayan büyük kentlere yerleşme hareketlerinin yanı, sıra Balkan ülkelerinden gelen göçler sonucunda bu sanayi alanlarının çevresi birçok gecekondu mahallesiyle doldu. Aynı durum Kadıköy yakasında Maltepe, Kartal ve Pendik yörelerinde de yaşandı.

Sanayi ve yerleşme alanlarının yaygınlaşması İstanbul'un görünümünü son 30 yılda büyük ölçüde değiştirdi. Nüfusun hızla artması ve yerleşme alanları sınırlarının kısa zamanda değişime uğraması nedeniyle birçok yeni ilçe kurma zorunluluğu ortaya çıktı. Yoğun bir ticaret merkezi durumuna gelmesi ve konut alanı olma niteliğini yitirmesi sonucunda gece ve gündüz nüfusları arasında inanılması güç farklar olan Merkez ilçe yönetim açısından özelliğini yitirdi. Bu nedenle günümüzde Ankara ve İzmir'de olduğu gibi İstanbul'da da Merkez ilçe yoktur.

İstanbul'daki başlıca eğitim ve kültür kurumları Boğaziçi, İstanbul, İstanbul Teknik, Marmara, Mimar Sinan ve Yıldız Üniversiteleridir. Uluslararası çapta bir kültür merkezi olan İstanbul'da her yıl festival ve sinema şenliği düzenlenir ve konserler verilir.

Kent içi ulaşımda Türkiye'nin ve hatta dünyanın bazı kentlerinde uygulanan "dolmuş" tipi taşımacılığın beşiği de İstanbul'dur.

Polonezköy
Süleymaniye Camii
Sultanahmet Camii

Eski İstanbul Müzikleri


 
 
  Kültür Bakanlığı İl İl Türkiye Güncel Kültür ve Sanat
Arama E-Posta Ana Menü
 
© T.C. Kültür Bakanlığı - Her hakkı saklıdır