BEDDUALAR

-A-

Acı

Acıdan geberesin.

Acıdan kıvranasın.

Acılara tuş olasın.

Aç

Onma, bitme, onduğun gün aç yat.

Adın başkasına kona.

Adın bata.

Adın batsın inşaallah.

Adın kala, sen gidesin.

Adın kara yerden gele.

Adın ortadan kalksın.

Adın sallar altından gele.

Altın adın pul ola.

Ad –san

Adın sanın batsın.

Adın sanın bellisiz olsun.

Adın sanın kara gele.

Adın sanın kurusun.

Âfet

Âfete gelesin.

Âfetin ola.

Ağaç

Dayandığın ağaç yıkılsın.

Tuttuğun ağaç kuruya.

Ağız

Ağzı yumulu kalasın.

Ağzın kanla dola.

Ağzın kapansın.

Ağzın kilitlensin.

Ağzın kurusun.

Ağzın soğuya.

Ağzına sapan taşı deye.

Ağzından çıkan (kötü söz) koynuna girsin.

Ağzından od çıksın.

Ağzını imansız yusun.

Ağzının buğusu tükene.

Ağzının payını alasın.

Ağzının tadı kaça.

Kuduz itler gibi ağzın köpüre.

Yudumun ağzında kala.

Ağız –burun

Ağzın burnun döküle.

Ağzın burnun kitlene.

(Ettiğin) Ağzından burnundan gele.

Ağzından burnundan kan gele.

Ağzından burnundan fitil fitil gele.

Yediğin içtiğin ağzından burnundan gele.

Ağız –dil

<Ana ağzın kurusun

ana dilin çürüsün.>

Ağzın-dilin kurusun.

<Ağzın kurusun çoban

Dilin çürüsün çoban.>

Ağız –yüz

Ağzın yüzün birbirine karışa.

Ağlamak

Büyük adam olasın, dallanasın budaklanasın, tam güleceğin

zaman ağlayasın.

Dâim ağlayasın.

İkiye –üçe (gün, ay, yıl) seni ağlayayım.

Ağrı

Ağrıcığın yere gelsin.

Gitmez ağrıya yat.

Karın ağrılarına yatasın.

Kara kara ağrı.

Ağu

Ağu içesin.

Ağulanasın.

Ağulardan gidesin.

Ah

Ah alasın.

Ah çekesin.

Ah deyip ah işidesin.

Ah diyesin başını dizine çalasın.

Ah diyesin kan tüküresin.

Ah edesin.

Aha gelesin.

Aha uğrayasın.

Ahım sende kalmaya.

Ahım seni tuta.

Ahım yerde kalmaya.

Ahın göğe çıka.

Öyle birine rastgelesin, o benim âhımı sende koymaya.

Ah –vah

Günün ahla vahla geçe.

Ömrün ah deyip vah işitmekle geçe.

Âkıbet

Ayni âkıbete uğrayasın inşaallah.

Akıl

Aklın delinsin.

Aklını sırtlanlar yesin.

Aklının bardağı kırıla.

Aklının kabı kurusun.

Akrep

Seni akrep sançsın.

Al –yeşil

Alın yeşilin üstüne döküle.

Alını yeşilini solduramayasın.

Yıkımın allı yeşilli gele.

Alın

Alnına kara yazıla.

Alnın kara çıka.

Alev

Alev yiyesin.

Alevin ola.

Alevin tependen çıka.

Alil

Alil olasın.

Almak

Allah seni ala ki kurtulam.

Allah seni başımdan ala.

Alt –üst

Altın üstüne kitlene.

Altın üstün maraz döke.

Âmâ- alîl

Âmâ-âlîl olasın.

Aman demek

Aman diyesin. (dileyesin.)

Amel

(Kötü) Ameline göre işin rast gele, (gelmeye)

Ana

Anan öle.

Anasız kalasın.

(Sürekli olarak anne diye seslenen çocuklara.)

Bensiz (ana) kalasın.

Anadan babadan ol.

Anan baban başında çırpına.

Anan baban başın ucunda meleye.

Anan baban bir kızıl tabutta gide.

Anan baban fesinle, püskülünle, terliğinle oynaya.

Anan baban tünbe tünbe ola. (didik didik.)

Ana sütü

Anasından emdiği süt burnundan gelsin.

Analık

Analık elinde kalasın.

Analık hakkı

Analık hakkım helâl olmasın.

Ander

Ander!

Anderin kala.

Aparmak

Verenim seni apara.

Araba

Araba altında kalasın.

Üstünden araba geçe.

Aramak

Beni mum yakıp arayasın.

Sen benim kuru boklarımı ararsın inşaallah.

Ardına kalmak

(Ettiklerin)Allah edc ardında kalmaya.

Arka

Arkan yere gele.

Yiğit arkan yere gelsin.

Arka –ön

Arkan önün taş ola.

At

Tahta ata binesin. (Tabut )

At –eşek

Allah seni attan indirip eşeğe bindire.

Ata –ana

Atan –anan-gor-be-gor-ola. (Mezardan mezara sürüne.)

Anlarken avlanırsın belki. (İnşâallah)

Avlamak –kavlamak

Afsun avlasın

Güneş kavlasın. (Büyü duâası)

Ayak

Ayacığına tokmaklar takılsın.

Ayacıkların meret olsun.

Ayağın dolaşa.

Ayağın hurt ola.

Ayağın kaya.

Ayağın kırılaydı da gelmez olaydın.

Ayağın kırılsın.

Ayağın şarka (doğuya) çevrile.

Ayağın taşa değe.

Ayağın tutmaz ola.

Ayağın yerden kesilsin.

Ayağına kör mıh bata.

Ayaklar altında kalasın.

Ayakların dökülsün.

Ayakların kitlene.

Ayakların yer tutmaya.

Ayaklarını sürüyesin.

Ayaklarına çelme takalar.

Ayaklarına kara su ine.

İki ayağın bağlanır inşâallah.

İki ayağı yanmış ite dönesin.

Taksirat olsun, ayağına dolansın.

Topal ayağın kırılsın.

Ayak –baş

Ayağı çolak

Başı kabak olasın.

Ayıp

Ayıbını kara toprak örtsün.

Ayıbını yerler örtsün.

Ayın-bayın olmak

(çarpılmak)

Ayın- bayın olasın.

Ayrılık

Allah <el kınamaz ayrılığı > (boşanmak) vere.

Seveninden ayrı kalasın.

Azâbını çekmek

(bir kimsenin suçunu-günâhın..)

Azâbını sen çekesin.

Azrâil

Azrâilin demir pençesine rast gelesin.

Azrâilin kanadına tutuna, uçasın.

-B-

Baba

Allahtan umarım, baban öle.

Babandan hayır görmeyesin.

(Ölmüş) Babanın sinine (mezarına) lânet.

(Ölmüş) Babanın yanına gidesin.

Tanrıdan dilerim, babanın da canı çıka.

Toprak koyayım babanın başına.

Baba

(vebâ)

Baba!

Baba ye!

Baba çıkarasın.

Baba çıka yüzüne.

Baba deviresice.

Baba tutasıca.

Babanın dibi.

Babanın peki.(üstüne olsun.)

Seni babalar tuta da bırakmaya.

Baca

Bacan yıkıla.

Bacak

Allah bacağını kırsın.

Bacağın kırıla.

Bacakların havaya kalka.

(Argoda nalları dikmek anlamıyla ilgili.)

Bacaklarından sürüyeler seni.

Bağır

Bağrına taş basasın.

Bağırsak

Bağırsakların döküle.

Bağırsakların yırtıla balam.

Baht

Allahtan dilerim bahtsız kalasın.

Bahtın kapansın.

Bahtın kara gele.

Bahtın kara ola.

Bahtın karara.

Bahtın yâr olmaya.

Bal –zehir

Bal yiyesin

Zehir kusasın.

Bala

Balaların ardında kala.

Balaların ardında meleye.

(Bana ettiklerini sen de)

Balalarından çekersin inşaallah.

Balık

Tandırda balık olasın.

Basîret

Basîretin bağlana.

Basîretin kitlene.

Baş

Âkıbeti başına.

Âlem başına yığıla.

Âlem başına yıkıla.

Bana ettiklerin başına gelsin.

Baş aşağı gelesin.

Başın belâdan kurtulmasın.

(Evli kadınlara) Başın bozula. (kocan ölsün, yuvan dağılsın,

başını dul hanımlar gibi bağla.)

Başın darala.

Başın kopsun.

Başın paralansın.

Başın taşa dokuna.

Başın ucunda ak duman göremeyesin.

(Uyku için) Başın yastık görmeye.

Başına ateş döküle.

Başına ateş yağa.

Başına baturayasıca.(yiyesice)

(Bütün bunlara neden sensin, dendiğinde):

Başına benim kadar taş düşsün.

Başına bit düşsün.

(Beni kınayanların da )Başına gelsin.

Başına him (temel) taşı düşsün.

Başına karalar bağlana.

Başına kara gele.

Başına kül elene.

Başına (mezar) taş(ı) dikile.

Başına taş düşe.

Başına taş yağa.

Başına toprak elene.

Başına yıldırım düşsün.

Başına zift.

Başına kızdırma çırası (ateşli hastalık) yana.

Başından vurulasın.

Başını (pişmanlıktan) taşlara vurasın.

(Kendi) Başını yersin inşâallah.

Başını yitiresin.

Başının derisini yüzeler.

Başının derisinden davul edeler.

Dumanın başından çıka.

Everek’in (Van dolaylarında bir yanardağ) külleri başına ola.

Kara’m (yaş) başına ola.

Kocaman taşlar düşsün başına.

Millet başına üşüşe, seyrine baka.

O başını (mezar) toprağ (ın)a koyayım.

Öz başını yersin inşâallah.

(Beni kınıyorsun ama) Senin başına da (bu) gele.

Sünger düşsün, başın yarılsın.

(Küçümsediğin yıkımdan yıkılasın)

Toprak gele başına.

Yaptığın iş başına kara gele, (getire.)

Baş –ayak

Çat başından

Çarık ayağından kesilmesin.

Baş –göz

(Senden geri alamadığım nesne)

Başımın- gözümün sadakası olsun.

Baykuş

Bacana baykuş tünesin.

Başına baykuş kona.

Damında baykuş öte.

Bayram

Bayramlara (sağ) çıkamayasın.

Bayramlar başına kara gele.

Bayramlar pazarına çıkamayasın.

Kara bayramların ola. (gele.)

Bebek

Yer –bebeği olasın.

Bedduâ

Bedduâ alasın.

Bedduâlara uğrayasın.

(Bana ettiğin) Bedduâların (kendi) başına gele.

(Kendi) Bedduâlarına uğrayasın

Beden

Bedenin yerlerde çürüye.

Bedenine kurşun değe.

Bedenine kurt düşe.

Bedenine maraz gele.

Bedenine ok değe.

Bedeninin hayrını görmeyesin.

Bekârlık

Bekârlıktan kurtulamayasın

<Sana bir ilencim var

Bekârlıktan kurtulma.>

Bel

Ayağın kaya, belin yere (taşa) gele.

Belin büküle.

Belin kırıla.

Belin üzüle.

Belâ

Allah belâcığını versin.

Allah belânı versin.

Allah belânı atlı getire.

Allah belânı kaldırmaya.

Allah belânı versin.

Köpek salânı versin.

Allah belâsını versin.

Allah bin türlü belâsını versin.

Allahın kızıl belâsına rastgelsin.

Belânı ayağının altında bulasın.

Belânı tez bulasın.

Hak belâsını vere.

Yetmiş yerde

Yetmiş belâya tuş olasın.

Berhurdâr

Allah seni berhurdâr etmeye.

Berhurdâr olmayasın.

Beter olmak

Allah benden beş beter etsin.

Benden beter ol.

Beş beter ol.

Beter olasın.

Gün günden beter olasın.

Beyin

Beyninde kan- çıbanı çıka.

Beyninden vurulasın (vurulmuşa dönesin.)

Bıçak

Bıçaklar altında kalasın.

Bıçaklar altında ölesin.

Kanlı bıçaklara gelesin.

Bıyık

Bıyığın terlemesin (tellenmesin.)

Biber yaprağı

<(Düşmanın) Gözüne biber yaprağı.

Bin buçuk- gök uçuk

Sizleri sevmeyenlerin

Bini buçuk olsun,

Yüzlerinde kara benler yerine

Kızıl –gök uçuk olsun.

Bit

Bit içinde yüzesin

Bitlenesin

Bit –it

Sırtını bit yesin.

Ekmeğini it yesin.

Bit –kurt

Bitlenesin –kurtlanasın inşâallah.

Boğaz

Boğazın kurusun da bir yudum su verenin olmasın.

Boğazına ateş düşsün.

Boğazına şiş takılsın.

Boğazına kuş- kuyruğu (kuş-palazı) çıka.

(Yediğin-içtiğin) Boğazının çukurunda kala.

Yediğin boğazında kala.

Yediğin boğazından gele.

Boğulmak

Bir kaşık suda boğulasın.

Çayda (dere ) boğulasın.

Kuru çaylarda boğulasın da, leşini ölmüş kargalar yiye.

Susuz göllerde boğulasın.

Bolluk

Bolluk görmeyesin.

-C-

Can

Aklını alan, canını da ala.

Allah benim canımı alsın (da senden kurtulayım.)

Allah canını alsın.

“Allah’ım benim canımı alır olsan sen al, Azrâile komagıl.”

Allah’ın belâsı canına gele.

Allar – ateşler canına yapışa.

Ateş canına yapışa.

Ateş yaksın canını.

Bedestende canının pazarına oturasın.

Beni unutasın da canına düşesin.

Can derdine düşesin.

Can evine sapan taşı rastlaya.

Can verip kurtulmayasın.

“Seni benedn ayıran

Can verip kurtulmasın”

Canı çıksın.

Canın cebinden çıksın.

Canın çıksın da ansızın gidesin.

Canına karım olsun (Düşmana).

Canına – ömrüne karım.

Canından bulasın.

Canının derdine düşesin.

Canının hayrını görmeyesin.