KÖY SEYİRLİK OYUNU
"Köylü
Tiyatrosu" adı ile de bilinen köy seyirlik oyunları düğünlerde,
bayramlarda ya da yılın belirli günlerinde köylülerimizin
genellikle "oyun yapma", "oyun çıkarma" adı altında bereket
bolluk, sağlık ve yeni yılı karşılamak amacıyla oynadığı
törensel içerikli oyunlardır. Bu oyunlar meydanlarda oynandığı
gibi kışın oda içerisinde de oynanmaktadır. İlkel toplumlardan
günümüze değişim göstererek ulaşan bu oyunlar önceleri
yaşantının daha verimli olabilmesi için doğaüstü güçlere,
tanrılara ya da tanrıya şükran belirten bilinçli olarak
gerçekleştirilen törenlerdir. Çeşitli inanış ve mitlerin
kaynaklık ettiği bu oyunlar, eski Anadolu uygarlıklarının,
Anadolu toprakları üzerinde yaşayan halkımızın Orta Asya'dan
getirdiği kültürel öğeler ve İslamiyeti kabulünden sonraki
İslamî öğelerle birleşen bir kültürel sentezin izlerini
taşır.
Seyirlik oyunlar ilkel bir tiyatro örneğidir. Sanat kaygısından
çok toplumsal ve dinsel açıdan işlevseldir.
Seyirlik oyunları günlük yaşamı taklit eden (kalaycı,
berber, çift sürme vb.), hayvanları taklit eden (deve,
ayı, tilki, kartal vb.), mevsim değişiklikleri, yıl değişimleri
amacıyla oynanan oyunlar (köse gelin) bolluk ve berekete
dönük oynanan oyunlar (saya gezme, koç katımı törenleri,
cemal oyunu vb.) yağmur yağdırmak için oynanan oyunlar
(çömçe gelin vb.) oluşturur.
Cemal Oyunu: Tohumun toprağa atıldığı ilk gün
veya hasat sonunda oynanır.
Koç Katımı: Hayvan yavrularının, kışın soğuğa
ve açlığa dayanıksız oluşlarından dolayı yavrulama zamanlarının
kontrol altına alınmasıdır. Bir tür mevsimlik bayram niteliğindedir.
Deve yüzü, Koyun yüzü: Hayvanın anne karnında
tüylenmeye başladığı gün oynanır.
Oyunlardan
Örnekler