İmparatorluğun yönetim merkezi ve padişahın
konut, konaklama, konuklarını ağırlama yeri olarak inşa
edilen ve İstanbul’un tarihsel dokusu içinde yerlerini alan
saray, köşk ve kasırlarımız; dönemin kültür, sanat ve saray
yaşamındaki batılılaşmaya yönelik değişiklikleri yansıtan
son örnekleri oluşturmaktadır.
Cumhuriyet’in
ilanından dört ay sonra, 3 Mart 1924 tarihinde çıkartılan
431 sayılı Yasa ile Halifelik kaldırılmış, padişahın sarayları
ve her türlü emlakı ile mefruşatı bu Yasa’nın 8, 9, 10.
Maddeleri ile millete devredilmiştir. 18 Ocak 1925 tarihli
Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile de Dolmabahçe ve Beylerbeyi
Sarayları, Milli Saraylar adı altında korunmak üzere, kurulacak
Milli Saraylar Müdürlüğü yönetimine bırakılmıştır. Aynı
yıl içinde Yıldız-Şale, Aynalıkavak ve Küçüksu Kasrı, 1930’da
Yalova Atatürk Köşkleri, 1966’da Ihlamur Kasrı, 1981’de
Maslak Kasırları bu Müdürlüğe bağlanmıştır. 2919 sayılı
TBMM Genel Sekreterliği Teşkilat Yasası ile Daire Başkanlığı
konumuna getirilen Milli Saraylar Daire Başkanlığı’na 1988
yılında Florya Atatürk Deniz Köşkü, 1991 yılında Filizli
Köşk, 1994 yılında da Yıldız Porselen ve Hereke İpekli Dokuma
Halı Fabrikaları bağlanmıştır.
Günümüzde tüm bu saray, köşk ve kasırlar;
birer müze-saray olarak ziyarete açık tutulmakta, çevrelerinin
özenle düzenlenmesiyle hem kültür ve tanıtım hizmetlerine
hem de yerli-yabancı ziyaretçilere yönelik etkinliklere
ve tarihsel ortamlarda dinlenme alanlarına kavuşturulmuş
bulunmaktadır. Öte yandan gerek mimari özellikleri gerekse
süsleme ve döşeme unsurlarıyla tüm bu yapılar; oluşturulan
seksiyonlardaki uzmanlar ve mimarlar tarafından çağdaş yöntemler
ışığında envantere geçirilmekte, kurumun kendi bünyesindeki
çeşitli atölyelerde, konusunda deneyimli ve eğitimli ustalar
tarafından restorasyon ve konservasyon altına alınmaktadır.
Yapılan çalışmalar ve sonuçlarıysa, Milli Saraylar Kültür-Tanıtım
Merkezi’nce hazırlanan bilimsel nitelikli dergi, kitap ve
çeşitli yayınlarla yerli-yabancı araştırmacı ve ziyaretçilere
duyurulmakta ve tanıtılmaktadır.
Aynalıkavak
Kasrı
Beylerbeyi
Sarayı
Dolmabahçe
Sarayı
Filizi
Köşk
Florya
Atatürk Köşkü
Hereke
İpekli Dokuma ve Halı Fabrikası
Ihlamur
Kasırları
Küçüksu
Sarayı
Maslak
Kasırları
Yalova
Atatürk Köşkleri
Yıldız
Porselen Fabrikası
Yıldız
Sarayı
