Türk, minyatürcü. Ayrıca matematik ve tarih konularında
kitaplar da yazmış çok yönlü bir bilgindir.
Doğum tarihi ve yeri bilinmiyor. 28 Nisan 1564'te öldü.
Kâtip Çelebi ölüm tarihi olarak 1533'ü vermekteyse de, bunun
doğru olmadığı bugün kesinleşmiştir. Çeşitli kaynaklarda
onun 1547'den, 1551'den, 1553'ten sonra ölmüş olabileceği
ileri sürülmektedir. Yaşamı üstüne bilgi de yok denecek
kadar azdır. Saraybosna yakınlarında doğduğuna, dedesinin
devşirme olduğuna ilişkin kesinleşmemiş ipuçları vardır.
Enderun'da okumuştur. Matrakçı ya da Matrakî adıyla anılması,
lobotu andıran sopalarla oynandığı ve eskrime benzeyen bir
tür savaş oyunu olduğu bilinen "matrak" oyununda çok usta
olmasından ve belki de bu oyunun mucidi bulunmasından ileri
gelmektedir. Nasuh ayrıca çok usta bir silahşördü. Bu nedenle
Silahî adıyla da anılırdı. Türlü silah ve mızrak oyunlarındaki
ustalığı nedeniyle Osmanlı ülkesinde "üstad" ve "reis" olarak
tanınması için 1530'da I. Süleyman (Kanuni) tarafından verilmiş
bir beratı da vardı. Çeşitli silahların nasıl kullanılacağını
ve dövüş yöntemlerini anlatan Tuhfetü'l-Guzât adlı bir kılavuz
kitap bile yazmıştı.
Nasuh, özellikle geometri ve matematik alanlarında önemli
bir bilim adamıydı. Uzunluk ölçülerini gösteren cetveller
hazırlamış ve bu konuda kendinden sonra gelenlere önderlik
etmiştir. Matematiğe ilişkin iki kitabı Cemâlü'l-Küttâb
ve Kemalü'l- Hisâb ile Umdetü'l-Hisâb'ı I. Selim (Yavuz)
döneminde yazmış ve padişaha adamıştır. Bu yapıtlardan sonuncusu
uzun yıllar matematikçilerin elkitabı olarak kullanılmıştır.
Nasuh bir tarihçi olarak da önemli yapıtlar vermiştir.
Mecmaü't-Tevârih adıyla Taberî Tarihi'ni Türkçe'ye çevirmiştir.
Ayrıca Tarih'i Sultan Bayezid ve Sultan Selim ile Tarih'i
Sultan Bayezid adlı iki kitabında bu padişahlar dönemindeki
olayları anlatmıştır. Süleymannâme adlı kitabının üç ayrı
nüshasında 1520-1537, 1543-1551 ve 1542-1543 arasında geçen
olayları ele almıştır. Kanuni'nin 1534 Irak seferini Beyan-ı
Menazil-i Sefer-i Irakeyn-i Sultan Süleyman Han'da 1538
Karaboğdan seferini de Fetihnâme-i Karaboğdan' da konu etmiştir.
"Kim Kimdir" Listesine Dönüş