Türk, şair, neyzen. Kendine özgü yergileri ve yaşam biçimiyle
adını duyurmuştur.
24 Mart 1879'da Bodrum'da doğdu, 28 Ocak 1953 'de İstanbul'da
öldü. Babasının görevleri bulunduğu Urla kasabasında amatör
bir neyzenden nota ve usul bilgileri öğrenerek başladığı
ney çalışmalarını kendi kendine ilerletti. İzmir İdadisi'ne
girdiyse de bitirmeden ayrıldı. Bu arada gene kendi kendine
Farsça öğrendi. İzmir Mevlevihanesi'ne girdi. Daha sonra
İstanbul'a yerleşerek Galata ve Kasımpaşa Mevlevihanelerine
devam etti. 1902'de Bektaşi tarikatından nasip alarak Bektaşi
dervişi oldu. Bir yandan da şiirle ilgileniyordu. Eşref'le
ve Mehmet Akif'le tanıştı ve şiir konusunda her ikisinden
de etkilendi. 1908'den sonra bir süre Mısır'da bulundu 1913'te
İstanbul'a döndü.
Neyzen Tevfik genellikle toplum kurallarına uymadan yaşamını
sürdürmüştür. Sazını bir geçim kapısı haline geçirmemek
için direnmiş, yalnızca içinden geldiği zaman ney üflemiştir.
Neyzenliğini geliştirmek kaygısı duymamış, sanat değeri
kalıcı bir müzikçi olmak için uğraşmamıştır. Neydeki başlıca
ustalığı sazı iyi üflemesiydi. Belirli müzik kurallarının
dışına çıkar, ama hep duyarak çalar ve dinleyenleri etkilerdi.
Kendi açıklamasına göre yüze yakın plak doldurmuştur.
Neyzenliğinin yanı sıra adını yergi ve taşlamaları ile
de duyurmuştur. Kimi eleştirmenleri göre bu türün Nef'î
ve Eşref'ten sonra üçüncü önemli temsilcisi sayılır. Ününün
yaygınlaşmasında halk tarafından çok sevilmesinin de çok
büyük payı vardır. Ancak oldukça eski bir dil kullanması
nedeniyle güç anlaşılan ve biçimsel açıdan yetersiz kalan
bu şiirleri pek kalıcı olmamıştır. Yergilerini genellikle
siyasal ve dinsel baskıya, çıkarcılığa yöneltmiş, toplumdaki
tüm haksızlıkları çekinmeden dile getirmiştir.
Yapıtlar (başlıca): Şiir Kitabı: Hiç, 1919; Azab-ı
Mukaddes, 1949. Beste: Nihavent Saz Semaisi; Şehnazbuselik
Saz Semaisi; Taksimler, taş plak.
"Kim Kimdir" Listesine Dönüş