Türk, şair. Ulusçu, halkçı görüşleri savunduğu şiirleriyle
Milli Edebiyat akımının öncü şairleri arasında yer almıştır.
13 Mayıs 1869'da İstanbul'da doğdu, 14 Ocak 1944'de aynı
kentte öldü. Beşiktaş Askeri Rüştiyesi'ni bitirdikten sonra
bir süre Mülkiye Mektebi'nin idadisinde okudu. 1887'de Babıâli
Sadaret Dairesi Evrak Odası'nı aylıksız kâtip olarak atandı.
1899'da Hukuk Mektebi'ne başladı. Öğrenimini ABD'de tamamlamak
üzere okuldan ayrıldı. Ancak bu isteği gerçekleşemedi. Memurluk
yaşamına döndü. İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne girdi. Şiirlerinde
dile getirdiği düşünceler, yansıttığı gerçekler saray tarafından
kuşkuyla karşılandığı için 1907'de Erzurum rüsumat nazırlığına
gönderildi. II. Meşrutiyet sonrası 1909'da bahriye müsteşarlığına,
bu görevi istemeyince de Hicaz valiliğine atandı. Bir yıl
sonra Sivas valiliğine getirildi. Ancak çalışması engellenince,
üç ay sonra bu görevinden de ayrılarak İstanbul'a döndü.
Türk Ocağı'nın kurucuları arasında yer aldı, derneğin başkanı
oldu. Çıkarılan Türk Yurdu dergisinin de sorumluluğunu üstlendi.
İttihat ve Terakki yönetimiyle arası açılınca Erzurum valiliği
göreviyle 1911'de İstanbul'dan uzaklaştırıldı. Ertesi yıl
da emekliye ayrılmak zorunda bırakıldı. 1913'te Musul milletvekili
seçildi. Halide Edip, Köprülüzade Fuat ve Hamdullah Suphi
ile birlikte Hars ve İlim Heyeti üyeliğinde bulundu. Milli
Türk Fırkası'nın kurucuları arasında yer aldı. I. Dünya
Savaşı sonunda İstanbul işgal edilince, 1921'de Anadolu'ya
geçti. Atatürk tarafından ilgiyle karşılandı. Antalya, Adana,
İzmir yörelerinde dolaşarak halkın ve ordunun manevi gücünü
arttırıcı konuşmalar yaptı, Şebinkarahisar, Urfa ve İstanbul
milletvekili seçilerek beş dönem meclise girdi.
Mehmed Emin Yurdakul edebiyat yaşamına Servet-i Fünun
döneminde başlamıştır. İlk kitabı Türkçe Şiirler ilgiyle
karşılanmış, yankılar uyandırmıştır. Dönemin şiir anlayışı
dışında, hece ölçüsünü kullanarak yazdığı şiirlerinde yalın
bir dil kullanmıştır. Türk edebiyatına halk sesini getiren
şair olarak nitelendirilmiştir. Osmanlıcılık ve İslamcılık
akımlarına karşı Türkçülük akımını savunan, bu konudaki
düşüncelerini dile getiren öğretici şiirler yazmıştır.
Şiirde biçim yönünden yenilikler yapmıştır. Geleneksel
Türk şiirinde sürekli kullanılan kalıpların yerine 4+4+4+3=15,
4+4+4+5=17, 4+4+4+7=19 gibi alışılmışın dışında kalıplar
kullanmıştır. Dörtlük geleneğinin dışına çıkarak üçer, altışar,
sekizer dizelik kıtalar kurmuştur. Servet-i Fünun doğrultusunda
Batı'dan gelen sone biçiminde şiirler de yazmıştır.
Halkçı, ulusçu düşünce ve duyguları dile getirmiştir.
Toplumsal ve ulusal konuları işlemiştir. Halkın ve ülkenin
gerçeğini, özgürlük istemini yansıtmıştır. Coşku, umut,
yüreklendirme ve öğreticilik, şiirinin belirgin öğeleri
olmuştur.
YAPITLAR (başlıca): Şiir: Türkçe Şiirler, 1899;
Türk Sazı, 1914; Ey Türk Uyan, 1914; Tan Sesleri, 1915;
Zafer Yolunda, 1918; Aydın Kızları, 1919; Dante'ye, 1920;
Mustafa Kemal, 1928; Ankara, 1939.
"Kim Kimdir" Listesine Dönüş