Gecelerin
Karanlığa Karşı Doğacak Güneşin Müjdesini Haykıran Horoz
Her Horoz
Kendi Kümesinde Öter
Denizli Horozu İse Her Yerde Öter
“Tanrıya
şükür, burada her şeyim var. Hayatımda yalnız bir şey eksik:
Horoz sesi!...” diyordu New York’ta yaşayan Denizlili zengin
bir işadamı. Bahsettiği horoz Denizli horozuydu. Horoz özlemini
kelimelere dökerken modern dünyanın bir gerçeğini de dile
getiriyordu.
"“Ben bir
şafak vakti Denizli’de horoz sesleri arasında doğmuşum...
Sonra da yıllarca aynı güzel sesle uyandım... Her sabah
muntazam kurulmuş bir saat gibi öten horozumun sesiyle yataktan
fırlıyordum. Şimdi sana bir şey söyleyeyim mi?... 21 yıldır
burada horoz sesi işitmiyorum... Modern şehirciliğin ilk
alıp götürdüğü şey, altın sesinden çok daha tatlı olan horoz
sesi... Uygar hayat kentte, evvela horozun sesini kesiyor...”
Denizli’nin sembolü
olan “Denizli Horozu”, renk ve vücut yapısı itibariyle ahenkli
uzun ve güzel ötüşleriyle, ilimize en uzak yörelere kadar
isim yapmış yerli bir ırkımızdır. Bazılarına göre Osmanlı
İmparatorluğu zamanında Arnavutluk’tan İstanbul’a getirilen
uzun ötüşlü Berat horozlarının Denizli’ye getirilmesi ve
Denizli’deki yerli tavuklarla melezlenmesinden oluştuğu
söylenmekte ise de bu doğru değildir. Zira renk ve vücut
yapısı bakımından aralarında hiçbir benzerlik yoktur. Denizli
horozu bu bölgedeki insanların eskiden beri uzun ötüşlü
horozlara gösterdikleri özen sonucu kendiliğinden oluşmuş
bir ırktır.
Denizli Horozu’nun
gözleri siyah ve sürmelidir. Bacakları koyu gri veya mor,
ibik balta ibik şeklinde, kulakçık kırmızı veya kırmızı
üzerinde beyaz benekli genel renk, siyah kirli beyaz ortaklaşa
karışım halindedir. Bazen kanat tüyleri üzerinde kahverengi
renkler bulunur. Al horozlarda ise siyah-kırmızı ortaklaşa
karışım halindedir. Canlı ağırlık ortalama 3-3.5 kg civarındadır.
Denizli Horozları renklerine, vücut yapılarına ve ibik şekillerine
göre 3’e ayrılır. Renklerine göre DEMİRKIR, PAMUKKIR, KINALI,
AL, SİYAH ve KÜRKLÜ olmak üzere 6 tipe ayrılırlar. Vücut
yapılarına göre YÜKSEK BOYUN, SÜLÜN ve KÜPELİ olmak üzere
3 tipi vardır. İbik şekillerine göre GENİŞ İBİK ve DAR
İBİK olmak üzere 2 tipi vardır.
Denizli Horozu’nun
sesi, tonuna ve netliğine göre de sınıflandırılır. Ses tonuna
göre İNCE, DAVUDİ, KALIN SES olmak üzere 3’e ayrılır. Davudî
ses, ince sesle kalın ses arasında ve kalın sese yaklaşan
tek bir sesdir. Niteliğine göre net ses, hüzünlü ses, cırlak
ses, dalgalı ses (alaycı ses) olmak üzere dörde ayrılır.
Denizli Horozlarının
ötüşleri bütün kabiliyetin ortaya konulmasıyla yapılır.
Ötüşleri, ötüş anındaki vücut pozisyonuna göre ASLAN ÖTÜŞ,
KURT ÖTÜŞ, YİĞİT ÖTÜŞÜ, PUS ÖTÜŞ olmak üzere dörde ayrılır.
İyi bir Denizli
Horozu’nda görünüş canlı; bacaklar, boyun uzun ve kuvvetli;
göğüs geniş ve derin; kuyruk dik başa doğru meyilli olmalıdır.
Tavukta da aynı özellikler aranır. Denizli Horozlarının
birinci yılda ötüş uzunlukları 20-25 sn olmaktadır.
Tarım İl Müdürlüğü
bünyesinde oluşturulan Denizli ırkı üretim birimince yetiştirilen
Denizli Horozları genel olarak 100 başlık bir sürü halinde
elde tutulmaktadır. Damızlık horozlar seçildikten sonra
kalanlar; Mart, Nisan ayından itibaren yurdun çeşitli yerlerinden
gelen taleplere göre satılmakta, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran
aylarında civciv satışı yapılmaktadır.
Denizli
Horozu
denizli.mpg (4.8 MB)
Denizli İli'ne Dönüş
Yörelerimizden İzler'e Dönüş
